دبیر کل سازمان ملل متحد اعلام کرد در سوریه به راه حل سیاسی نیازمند هستیم.
به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صدا و سيما، آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل متحد در حاشیه سفرش به پاکستان اعلام کرد بحران سوریه راه حل نظامی ندارد و در این کشور به راه حل سیاسی نیازمند هستیم و میتوان با بهره گیری از آغاز به کار کمیته قانون اساسی سوریه، انتخاباتی را در این کشور برگزار کرد که بتواند به صلح فراگیر در سوریه منجر شود.
آنتونیو گوترش گفت: ما واقعا شاهد وضعیت ناراحت کنندهای در سوریه هستیم. به اعتقاد من اکنون لحظهای است که ضرورت در آن آتش بس وجود دارد. امیدوارم که کشورها در چارچوب (گفتگوهای) آستانه به این نتیجه برسند که چنین وضعیتی باید متوقف شود و آتش بس لازم است. همچنین لازم است که آنها به روند ادامه دهند تا شرایط را برای روند سیاسی فراهم کنند، چون روند سیاسی همان پیشبرد امور سوریه در ژنو است.
دبیر کل سازمان ملل متحد افزود مسئله این نیست که شما علیه یک طرف یا طرف دیگر سخت گیری کنید. مسئله دفاع از منافع مردم سوریه است. من به علت آوارگان عراقی چندین سال با سوریها کار کردم. مردم سوریه بسیار سخاوتمند هستند. آنها هر چیزی که داشتند با عراقیها تقسیم کردند. مردم سوریه این کار را بدون هیچ احساس منفی انجام میدادند و هیچ گلایهای هم نداشتند. در داخل سوریه هیچ اردوگاهی برای آوارگان عراقی وجود نداشت و این آوارگان مورد پذیرش مردم محلات مختلف سوریه قرار گرفتند. اینکه اکنون شاهد باشیم مردم سوریه درد و رنج این چنینی را شاهد باشند خیلی دشوار است. بنابر این کاری که ما باید بکنیم این است که از وضعیت مردم سوریه برای مقاصد سیاسی استفاده نکنیم بلکه باید هر کاری که میتوانیم انجام دهیم تا به آلام مردم سوریه پایان دهیم. گوترش ذر زمینه فعالیتهایش در این زمینه گفت: ما چندین بار با رئیس جمهور اردوغان و با رئیس جمهور پوتین بحث و گفتگو کرده ایم. ما با همه بازیگران دیدار کردیم حتی با دولت سوریه و مخالفان دولت سوریه دیدار و گفتگو کردیم. ما مصمم هستیم. ما به یک راه حل سیاسی نیاز داریم. به نظر ما هیچ راه حل نظامی وجود ندارد. ما نیازمند راه حل سیاسی هستیم و این راه حل سیاسی مستلزم آن است که کمیته قانون اساسی سوریه به کار خود ادامه دهد و براساس کار این کمیته، راهی برای برگزاری انتخابات تعیین شود و مشخص کند که دولت آینده سوریه چگونه دولتی باشد تا همه مردم سوریه بتوانند آن را قبول کنند تا ما بتوانیم شاهد آیندهای برای سوریه باشیم که مردم سوریه لایقش هستند. مردم سوریه لایق صلح و شرایطی هستند که بتوانند در آن از زندگی و فرهنگ غنی خود - که کمک زیادی به تمدن جهانی کرده است- لذت ببرند.
آنتونیو گوترشاضافه کرد: اخیرا هیچ تعهدی وجود نداشته است. تنها چیزی که ما میدانیم این است که بین ترکیه و روسیه توافقنامهای وجود دارد. در این توافقنامه منطقه تنش زدایی و اجتناب از درگیری تعریف شده است. این موضوع بارها اعلام شده است که این توافقنامه باید به برقراری ثبات ختم شود.
وی در مورد برنامه سفرش به روسیه اشاره کرد و گفت: من به زودی به روسیه سفر خواهم کرد و البته در این ارتباط (سوریه) در تماس همیشگی با ترکیه و روسیه خواهم بود. گوترش با ابراز نگرانی از وضعیت آوارگان سوریب گفت: ما همیشه از باز بودن مرزها حمایت میکنیم، اما باید در عین حال به این نکته اذعان کنیم که امروز ترکیه پذیرای بیشترین تعداد پناهجویان بوده و واقعا از خود سخاوتمندی نشان داده است. اینکه ترکیه مرزهای خود را باز نگه دارد درحالیکه بسیاری از کشورهای توسعه یافته در جهان مرزهای خود را بستند موضوعی است که باید آن را مد نظر قرار داد. من میبینم که افرادی بدون آنکه از لحاظ اخلاقی شایستگی داشته باشند انگشت اتهام را را به سمت دیگران نشانه میگیرند. من یکی از کسانی هستم که طرفدار بازبودن مرزها در همه مکانها از جمله در ترکیه هستم، اما باید به این موضوع اذعان کنم که ترکیه به شدت تحت تاثیر بحران سوریه قرار گرفته است. بحران سوریه روی اقتصاد و جامعه ترکیه تاثیر گذاشته است. به نظر من ترکیه برای وفق خود با این چالش، باید شاهد همبستگی بین المللی بیشتری باشد. دبیرکل سازمان ملل افزود: بیشترین همبستگی این است که پناهجویان را بپذیریم. بزرگترین همبستگی این است که تعهدات (در قبال پناهجویان) را بین خود تقسیم کنیم. من هرگز از عنوان «بار ناشی از پناهجویان» استفاده نمیکنم. ما در این زمینه معدود نمونههایی داریم که مثبت هستند. من میدانم که برخی کشورهای اروپایی تلاشهای بسیار زیادی کرده اند، برای مثال به آلمان نگاه کنید. اما در عین حال میبینم که بسیاری از کشورهای توسعه یافته مرزهای خود را بستند و این مسئله چیزی است که ما نمیتوانیم آن را فراموش کنیم. ترکیه هم نیازمند حمایتهای مالی بسیار زیادی است تا بتواند مهمان نوازی خود را برای مردم سوریه تضمین کند. ترکیه به طور سنتی هر کاری که بتواند برای ارائه خدمات به پناهجویان انجام میدهد.
وی در ادامه به موضوع یمن اشاره کرد و گفت جنگ یمن خیلی طولانی شده است. با هدف رسیدن به راه حل مسالمت آمیز در یمن، با طرفهای درگیر در این کشور در ارتباط هستم.
آنتونیو گوترش در مورد موضوع یمن به فعالیتهای سازمان ملل اشاره اما به عملکرد ناموفق آن اشاره نکرد و گفت: همه تماسهایی که ما با عربستان سعودی با امارات عربی متحده و با حوثیها (انصارالله) و ایران داشتیم باعث امیدواری ما شده است. البته این گفته به معنای آن نیست که مشکلات خیلی آسان حل خواهند شد. این جنگ برای مدت زمان طولانی در جریان بوده است، اما امیدوارم که فرصتی برای صلح وجود داشته باشد. امیدوارم که فرصتی برای راه حل سیاسی برای (بحران) یمن وجود داشته باشد. البته کارهای زیادی لازم خواهد بود. من فرستاده ویژهای به نام مارتین گریفیتس دارم وی جزو بازیگران کلیدی در ارتباط با یمن است، اما اکنون لحظهای است که باید هر کار ممکن را انجام دهیم تا مشکل یمن را حل کنیم و تلاش کنیم به راه حل سیاسی دست یابیم و به این جنگ خاتمه دهیم، چون این جنگ آلام بسیار زیادی را برای مردم یمن رقم زده است. وی افزود: من چندین بار با نمایندگان ایران صحبت کردم. آنها همیشه به تضمین دادند که به راه حل کمک خواهند کرد.
دبیر کل سازمان ملل متحد گفت با توجه به گذار جهان به سمت دنیای چند قطبی، اکنون نهادی چندجانبه مثل سازمان ملل، بیش از هر زمان دیگری ضرورت یافته است: ”فکر نمیکنم این ویروس از کنترل خارج شده باشد، اما معتقدم که این بیماری مشکلی بسیار بزرگ است. این مشکل بزرگ مستلزم پاسخی بزرگ است. امیدوارم که امکان مهار ویروس کرونا در چین فراهم شود. امیدوارم وقتی که این ویروس در سراسر جهان گسترش مییابد گسترش آن به صورت محدود باشد. نگرانی اصلی ما درباره کشورهایی است که نظام بهداشت و درمان ضعیفی دارند. به نظر من توجه خاصی باید به کشورهای آفریقایی شود تا در صورت لزوم بتوان به این کشورها کمک کرد، چون توان نظام درمانی این کشورها اندک است. امیدوارم اگر کمک بین المللی در این زمینه ضرورت پیدا کند، شاهد همبستگی بین المللی در این باره باشیم. همانطور که گفتم ویروس کرونا هم اکنون در وضعیتی است که نمیتوان گفت خارج از کنترل است، اما وضعیتی که وجود دارد بسیار خطرناک است و ریسک بالا هستند. ما باید در سطح جهانی برای مقابله با ویروس کرونا آماده باشیم.“
آنتونیو گوترش به رویکرد سازمان ملل متحد در مورد ویروس کرونا اشاره کرد و گفت: سازمان بهداشت جهانی فعال بوده است و تلاش میکند به کشورهایی کمک کند که ممکن است در مقابله با این ویروس آسیب پذیرتر باشند. ما سایر نهادهای مرتبط با سازمان ملل را بسیج میکنیم تا آماده باشند و هر کار لازم را انجام دهند. همانطور که گفتم این مشکل بسیار جدی است. امیدوارم که این مشکل به یک مشکل فراگیر جهانی تبدیل نشود که غیر قابل کنترل باشد. دبیرکل سازمان ملل به برخی ناهماهنگیهای موجود در بین سازمان بهداشت جهانی و سازمان ملل اشاره کرد و گفت: ”با توجه به ابعاد این مشکل، نمیتوانم تضمین کنم که توان پاسخگویی ۱۰۰ درصدی را داریم، اما تلاشهایی که همکاران من در سازمان بهداشت جهانی انجام میدهند واقعا فوق العاده است. ما باید به شجاعت کارکنان سازمان بهداشت جهانی ادای احترام کنیم. منظورم فقط در ارتباط با ویروس کرونا نیست بله کاری که سازمان بهداشت جهانی در ارتباط با ابولا در جمهوری دمکراتیک کنگو انجام میدهد واقعا فوق العاده است. من دیدم که افراد در شرایط بسیار خطرناکی کار میکنند که ریسکهای زیادی برای آنها وجود دارد، اما آنها نهایت تلاش خود را میکنند تا سایر بیماریها را کنترل کنند. “ آنتونیو گوترش ضرورت صلح در افغانستان را یادآور شد و افزود: ما باید از فرصتهایی که برای صلح ایجاد میشوند استفاده کنیم. افغانستان در گذشته شاهد دو بازی بزرگ بود که یکی را امپراطوری بریتانیا انجام داد و یکی دیگر را امپراطوری روسیه یا همان شوروی (سابق) انجام داد. افغانستان همیشه در کانون توجه بوده است. افغانستان اهمیت بسیار زیادی در زمینه ژئو استراتژیک دارد و اهمیت این کشور در بخش جغرافیای اقتصادی هم زیاد است. اگر به آسیای مرکزی نگاه کنیم، اگر به پاکستان نگاه کنیم، میبینیم که صلح در افغانستان فرصتی فوق العاده برای کل منطقه است. افغانستان کریدور طبیعی برای ارتباط بیشتر آسیای مرکز با دنیا است. پس به نفع همه است که دست به هر کاری بزنند تا توافقنامه صلح برقرار شود و دیگر اینکه شرایطی ایجاد شود که افغانستان باثبات شود. ما میدانیم که چنین چیزی دشوار است، ما میدانیم که مشکلاتی وجود دارند. ما میدانیم که نگرانیها و چالشهای زیادی وجود دارد، اما به نفع همه است که صلح و ثبات در افغانستان برقرار شود. به نفع همه است که افغانستان با جامعه بین المللی پیوند بخورد. آنتونیو گوترش گفت: پول در همه مکانها و همه بحرانها در جهان از بین رفته است. اگر به بیشتر بحرانها نگاه کنید میبینید که میلیاردها و میلیاردها دلار پول از بین رفت. میلیاردها و میلیاردها دلار پول در جنگ از بین رفت. اگر ما پولهای زیادی را در جنگ خرج میکنیم شاید لازم باشد که میلیاردها دلار هم برای صلح خرج کنیم. آنتونیوگوترش در پاسخ به پرسشی درباره نظم نوین جهانی و وضعیت آشفته دنیای امروز گفت: امیدواریم این چیزی که شاهدش هستیم نظم نوین جهانی نباشد بلکه یک دوره گذار باشد. ما در دنیای دو قطبی زندگی کردیم، در دنیای تک قطبی زندگی کردیم و اکنون هم به نوعی در دنیای پرهرج و مرج زندگی میکنیم که هنوز به دنیای چند قطبی تبدیل نشده است. اکنون روابط بینِ قدرتها نامشخص است. روابط بین سه قدرت بزرگ جهانی یعنی آمریکا، روسیه و چین روابطی بسیار ناکارآمد است. ما این موضوع را به شیوهای شاهد هستیم. شورای امنیت سازمان ملل در مورد بسیاری از تصمیم گیریهای مهم فلج شده است. این واقعیت که روابط بین قدرتها نامشخص است اثراتی در همه مکانها دارد. به لیبی نگاه کنید. چه تعداد کشور در لیبی هستند که در مناقشه این کشور مداخله میکنند و تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه لیبی را نقض میکنند؟ و پرسنل و تجهیزات را در اختیار لیبی قرار میدهند؟ واضح است که ما در زمانی زندگی میکنیم که آشوب و هرج و مرج ممکن است باعث شود که دنیای ما به وضعیت بی ثباتتر تبدیل شود. ما باید هر کاری که میتوانیم انجام دهیم تا حاکمیت قانون پیروز شود. ما باید هر کاری که میتوانیم انجام دهیم تا نهادهای وابسته به سازمان ملل، موثر و کارآمد باشند. ما باید شرایط را برای جهانی چند قطبی آماده کنیم که در آن زمامداری چندجانبه حاکم باشد که مورد پذیرش همه باشد. در این صورت امکان برقراری صلح، ثبات و شرایط توسعه فراهم میشود که در آن حقوق بشر به طور کامل رعایت شود. آنتونیو گوترش گفت: ما اکنون با چالشهایی مواجه هستیم که در سطح جهانی هستند. به تغییرات اقلیمی نگاه کنید. به تاثیر فناوریهای جدید نگاه کنید. به هوش مصنوعی نگاه کنید. همه این مسائل نیازمند هماهنگی در سطح جهانی است. همه این مسائل نیازمند همکاری بین المللی است. نهادی چندجانبه مثل سازمان ملل هرگز در هیچ زمانی مثل امروز ضرورت نداشته است.