آئین «نو اوستی» با عطر رمضان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز اردبیل مردم شهر اردبیل آیین سنتی نو اوستی را صبحگاه فردای آیین چهارشنبه بر کنار رودخانه بالیقلی چای که از وسط شهر می‌گذرد، برگزار می‌کنند و اهالی اغلب در محل پل یئددی گوز (هفت چشمه) اردبیل جمع شده و با در دست داشتن کوزه آب و جارو، کهنگی‌ها را به آب داده و با جارو کردن و دوختن آب و نیز با پرتاب کردن سنگ‌ریزه‌های کوچک و لنگه کفش‌های کهنه به آب، به پیشواز بهار می‌روند.

آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل آیین نوروزی «نو اوستی» در اردبیل

عبور از عرض آب به تعداد هفت بار نیز از جمله بخش‌های دیگر این آیین به شمار می‌رود که مردم اردبیل امسال با دهانی روزه به کنار آب آمده و از خالق آب و هستی، آینده روشن طلب کرده و به مناجات با خداوندگار خود در کنار رودخانه پرداختند.

«نو» در زبان ترکی به معنی آب و «اوستی» به معنای بالا و فراز است و در کل این آیین رفتن بر کنار آب جاری معنی می‌دهد و برگزارکنندگان این آیین کهن با در دست داشتن قیچی، جارو و کوزه سفالی، دعاگویان، عرض رودخانه کم عمق بالیغلو را طی کرده و در ادامه آب جاری را جارو و قیچی کردند.

آیین نو اوستی به آیین چشمه‌باشی یا چرشنبه سویی هم معروف است و برگزاری آن در منطقه آذربایجان جایگاه خاصی دارد و آیینی است که در آخرین چهارشنبه سال اجرا می‌شود و ارتباط تنگاتنگی با عنصر آب به عنوان یکی از چهار عنصر اصلی حیات دارد.

آیین چهارشنبه سوری از عصر سه‌شنبه آخر سال و با روشن کردن آتش آغاز می‌شود، اما این مراسم به ویژه در استان اردبیل در همان شب به پایان نمی‌رسد و صبح چهارشنبه نیز با برگزاری آیین نو اوستی ادامه می‌یابد.

خانواده‌ها به ویژه دختران جوان و بانوان در ساعات صبح روز چهارشنبه در کنار آب‌های جاری مانند رودخانه‌ها و چشمه‌ها رفته و رسم‌های ویژه این آیین را برگزار می‌کنند و با برگزاری این آیین، برای داشتن روز‌های خوب و برآورده شدن حاجات دعا کرده و تلخی و نحسی و کهنگی را پشت سر می‌گذارند.

دختران جوان در پایان آیین نو اوستی، کوزه‌های سفالینی که در آیین سال گذشته از همین رودخانه پر کرده بودند، می‌شکنند و با نیت حاکم شدن زلالی و روشنی در زندگانی، کوزه‌های جدید خود را از آب پر کرده و به خانه‌های خود می‌برند و این آب کوزه‌ها را به نشان پاکی در چهار گوشه خانه خود می‌ریزند.

مهم‌ترین و اصلی‌ترین فلسفه آیین نو اوستی در اردبیل تحکیم دوستی، دیدار و هم صحبتی با دوستان و آشنایان به شمار می‌رود، برگزاری جدی این آیین در چند سال اخیر، این سنت قدیمی در کهن شهر اردبیل را دوباره احیا کرده است.

آیین نو اوستی اردبیل با شماره ۱۸۰۰ در فهرست آثار ناملموس ملی به ثبت رسیده است.

مشابه این آیین در شهرستان نیر استان اردبیل نیز برگزار می‌شود و به نام «چشمه باشی» یعنی بالای چشمه معروف است و به گفته رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیر، این رسم دیرینه با شماره ۱۸۰۰ در فهرست آثار ناملموس ملی به ثبت رسیده و در منطقه نمونه گردشگری بولاغلار نیر اجرا می‌شود.

در هر صورت، آیین کهن نو اوستی یا چشمه باشی، در مقایسه با برخی آتش افروزی‌های بی‌محابا در چهارشنبه آخر سال که به چهارشنبه سوزی و تلفات جانی منجر می‌شود، رسمی بدون خطر و شایسته پاسداشت است و جا دارد دستگاه‌های فرهنگی و متولی سنت‌های در حال فراموشی، با مطالعات عمیق‌تر و روشن‌تر درباره نو اوستی ثبت ملی شده، برای احیای هر چه بیشتر آن بکوشند.